Phòng chống thiên tai 2026–2030: tự động hóa trên 95% trạm khí tượng

Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng đã ký Quyết định số 2129/QĐ-TTg ngày 06/11/2026 ban hành Kế hoạch phòng, chống thiên tai quốc gia giai đoạn 2026–2030. Kế hoạch nhằm nâng năng lực phòng ngừa, ứng phó, khắc phục hậu quả thiên tai và thích ứng với biến đổi khí hậu, trong đó khoa học công nghệ là một trong tám nhóm giải pháp tổng thể.

Quan trắc và dự báo thiên tai được hiện đại hóa theo chỉ tiêu cụ thể

Kế hoạch đặt mục tiêu năng lực theo dõi, giám sát, dự báo, cảnh báo ngang tầm các nước hàng đầu khu vực, với các chỉ tiêu:

Ngoài ra, 100% khu vực nguy cơ cao về lũ quét, sạt lở được xác định trên bản đồ cảnh báo; 100% khu vực trọng điểm, xung yếu có hệ thống giám sát; 100% tàu cá vùng khơi, vùng lộng lắp thiết bị giám sát, bảo đảm liên lạc.

Trí tuệ nhân tạo được đưa vào dự báo tác động

Kế hoạch yêu cầu tăng cường công nghệ hiện đại và trí tuệ nhân tạo, chuyển từ dự báo hiện tượng sang dự báo tác động. Các hướng được nêu gồm công nghệ dự báo số, dự báo định lượng mưa và dự báo lũ phục vụ vận hành hồ chứa. Với lũ quét, sạt lở đất, kế hoạch yêu cầu hiện đại hóa trạm đo mưa, trạm thủy văn, cảm biến độ ẩm đất, hệ thống truyền tin tự động, kết hợp AI, viễn thám và ảnh vệ tinh.

Hệ thống cơ sở dữ liệu phục vụ chỉ đạo, điều hành phải đầy đủ, chính xác, liên thông và cập nhật theo thời gian thực. Trang thiết bị giám sát biến đổi khí hậu, nước biển dâng được ưu tiên bổ sung ở miền núi, ven biển miền Trung và đồng bằng sông Cửu Long.

Giải pháp thích ứng gắn với rừng và tín chỉ các-bon

Kế hoạch khuyến khích chuyển đổi cơ cấu cây trồng, mùa vụ; mô hình nông - thủy sản thích ứng với biến đổi khí hậu, cây trồng ít dùng nước. Rừng ngập mặn, rừng phòng hộ đầu nguồn được bảo vệ gắn với quản lý, khai thác tín chỉ các-bon. Nhà nước cũng hướng tới thu hút đầu tư ngoài ngân sách, hình thức PPP cho công trình chống sạt lở bờ sông, bờ biển và trồng rừng ngập mặn.

Ý nghĩa với doanh nghiệp, viện nghiên cứu và nhà khoa học Việt Nam

• Nhu cầu về cảm biến, trạm quan trắc tự động và truyền tin là cơ hội cho doanh nghiệp công nghệ trong nước.
• Nhóm nghiên cứu AI, viễn thám có thể hướng tới bài toán dự báo tác động và cảnh báo sạt lở.
• Dự án rừng ngập mặn có thể gắn với cơ chế tín chỉ các-bon và đầu tư PPP.

Kế hoạch phòng chống thiên tai 2026–2030 ban hành theo quyết định nào?

Kế hoạch được ban hành theo Quyết định số 2129/QĐ-TTg ngày 06/11/2026 của Thủ tướng Chính phủ, do Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng ký, gồm tám nhóm nội dung từ hoàn thiện pháp luật, nâng cao nhận thức đến khoa học công nghệ và đầu tư công trình.

Kế hoạch đặt mục tiêu dự báo bão trước bao lâu?

Kế hoạch đặt mục tiêu dự báo đủ độ tin cậy trước 3–5 ngày đối với bão và trước 2–3 ngày đối với áp thấp nhiệt đới. Với lũ, thời gian dự báo là 2–3 ngày ở Bắc Bộ, 1–2 ngày ở Trung Bộ và 10 ngày ở Nam Bộ.

Trí tuệ nhân tạo được dùng thế nào trong phòng chống thiên tai?

Kế hoạch yêu cầu ứng dụng AI cùng công nghệ viễn thám, ảnh vệ tinh để dự báo, cảnh báo lũ quét, sạt lở đất, và chuyển công tác dự báo từ mô tả hiện tượng sang dự báo tác động của thiên tai.

Nguồn: Tổng hợp từ Báo Điện tử Chính phủ (đăng ngày 07/11/2026)