Tóm tắt 30 giây

  • Ngày 05/11/2026, Bộ trưởng Bộ KH&CN Vũ Hải Quân làm việc với các nhà vật lý Việt Nam trong và ngoài nước, trong đó có GS. Đàm Thanh Sơn.
  • Nội dung buổi làm việc là định hướng phát triển nghiên cứu vật lý giai đoạn 2027–2035.
  • Bộ trưởng nêu ba vấn đề: chọn hướng nghiên cứu ưu tiên, thu hút người trẻ theo vật lý và đầu tư hạ tầng, tài chính hiệu quả.

Chip bán dẫn, công nghệ lượng tử hay năng lượng hạt nhân đều có nền tảng là vật lý. Từ nhận định đó, ngày 05/11/2026, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân có buổi làm việc với các nhà khoa học vật lý Việt Nam trong và ngoài nước, trong đó có GS. Đàm Thanh Sơn (Đại học Chicago), để bàn định hướng nghiên cứu vật lý giai đoạn 2027–2035.

Vật lý là nền tảng của năng lực tự chủ công nghệ

Bộ trưởng đặt câu hỏi Việt Nam cần xây dựng năng lực vật lý thế nào để vừa đóng góp vào tri thức chung, vừa tạo nền làm chủ các công nghệ quyết định tương lai. Theo Bộ trưởng, có thể mua thiết bị, tiếp nhận dây chuyền, nhưng muốn hiểu sâu, cải tiến và sáng tạo công nghệ mới thì phải có nền tảng khoa học của chính mình. "Đầu tư cho vật lý là đầu tư cho năng lực tự chủ công nghệ dài hạn", Bộ trưởng nhấn mạnh.

Ba vấn đề trọng tâm được đưa ra tham vấn

Vấn đềĐịnh hướng Bộ trưởng nêu
Chọn hướng nghiên cứu ưu tiênXác định nhóm nghiên cứu đủ mạnh, người dẫn dắt, đội ngũ kế cận và bài toán có thể tạo khác biệt; bảo đảm không gian cho nghiên cứu cơ bản
Thu hút người trẻNgoài học bổng, cần người hướng dẫn tốt, cơ hội sau tiến sĩ, điều kiện lập nhóm độc lập và môi trường ổn định
Hạ tầng và tài chínhĐầu tư phòng thí nghiệm theo nhu cầu chương trình nghiên cứu, tránh dàn trải; rõ mục tiêu, người dùng, cơ chế vận hành và kinh phí duy trì

Đầu tư phòng thí nghiệm phải gắn với chương trình nghiên cứu

Ở vấn đề thứ ba, Bộ trưởng lưu ý mỗi khoản đầu tư hạ tầng cần trả lời được bốn câu: để làm gì, ai dùng, vận hành theo cơ chế nào và lấy kinh phí đâu để duy trì. Cách tiếp cận này nhằm tránh tình trạng mua sắm thiết bị rồi thiếu người khai thác hoặc thiếu tiền vận hành.

Các nhà khoa học tại buổi làm việc đã trao đổi, đề xuất giải pháp phát triển nghiên cứu cơ bản, xây dựng nhóm nghiên cứu mạnh, thu hút nhân lực trẻ và tăng cường hợp tác giữa nhà khoa học Việt Nam trong và ngoài nước. Mục tiêu chung là một nền vật lý có nhóm nghiên cứu mạnh, đội ngũ kế cận vững và đóng góp thiết thực vào việc làm chủ công nghệ chiến lược.

Ý nghĩa với doanh nghiệp, viện nghiên cứu và nhà khoa học Việt Nam

  • Các nhóm vật lý có thể chuẩn bị đề xuất theo hướng ưu tiên cho giai đoạn 2027–2035.
  • Đề xuất đầu tư thiết bị nên kèm phương án sử dụng, vận hành và kinh phí duy trì rõ ràng.
  • Nhà khoa học trẻ có thể kỳ vọng thêm cơ hội sau tiến sĩ và điều kiện lập nhóm độc lập.

Buổi làm việc về nghiên cứu vật lý bàn về giai đoạn nào?

Buổi làm việc ngày 05/11/2026 giữa Bộ trưởng Vũ Hải Quân và các nhà vật lý Việt Nam trong và ngoài nước tập trung vào định hướng phát triển nghiên cứu vật lý giai đoạn 2027–2035, hướng tới làm chủ các công nghệ chiến lược.

Vì sao vật lý quan trọng với công nghệ chiến lược?

Theo Bộ trưởng, phía sau chip bán dẫn, công nghệ lượng tử và năng lượng hạt nhân đều là vật lý. Muốn hiểu sâu, cải tiến và sáng tạo công nghệ mới thay vì chỉ mua thiết bị, Việt Nam cần nền tảng khoa học của riêng mình.

Làm sao để người trẻ gắn bó với vật lý?

Bộ trưởng cho rằng ngoài học bổng, người trẻ cần người hướng dẫn tốt, cơ hội nghiên cứu sau tiến sĩ, điều kiện hình thành nhóm nghiên cứu độc lập và một môi trường làm việc ổn định để theo đuổi vật lý lâu dài.

Nguồn: Tổng hợp từ Cổng thông tin Bộ Khoa học và Công nghệ (đăng ngày 05/11/2026)