Tóm tắt 30 giây

  • Sáng 3/11/2026, Quốc hội thảo luận tại hội trường về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ.
  • Dự án tập trung vào hai vấn đề: cắt giảm điều kiện kinh doanh, đơn giản hóa thủ tục; chuyển quản lý quyền đối với giống cây trồng từ Bộ Nông nghiệp và Môi trường sang Bộ Khoa học và Công nghệ.
  • Dịch vụ giám định sở hữu trí tuệ được đưa ra khỏi danh mục ngành, nghề kinh doanh có điều kiện, chất lượng quản lý theo cơ chế hậu kiểm.
  • Đại biểu đề nghị cắt giảm thủ tục phải giảm được thời gian, chi phí và làm rõ thời điểm phát sinh quyền khi chuyển nhượng.

Hai vấn đề cấp thiết của dự án Luật

Thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân giải trình tại phiên thảo luận ngày 3/11/2026, trong Kỳ họp thứ hai, Quốc hội khóa XVI. Bộ trưởng nhấn mạnh việc sửa đổi phải tạo thuận lợi hơn cho người dân, doanh nghiệp nhưng vẫn bảo đảm chất lượng thực thi, không làm gián đoạn thủ tục và không ảnh hưởng tới quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân.

Theo Bộ trưởng, dự án Luật lần này tập trung vào hai vấn đề. Thứ nhất là cắt giảm điều kiện kinh doanh, đơn giản hóa thủ tục hành chính để thuận lợi cho đăng ký và xác lập quyền sở hữu trí tuệ. Thứ hai là chuyển chức năng quản lý nhà nước về quyền đối với giống cây trồng từ Bộ Nông nghiệp và Môi trường sang Bộ Khoa học và Công nghệ.

Chuyển giao quản lý giống cây trồng không phát sinh bộ máy mới

Việc chuyển giao được thực hiện trên cơ sở kế thừa nguồn lực hiện có, không phát sinh tổ chức bộ máy, biên chế và đầu tư trùng lặp. Hai bộ đã phối hợp chuẩn bị phương án về nhân sự, hồ sơ, cơ sở dữ liệu và hạ tầng.

Với khảo nghiệm giống cây trồng, kết quả khảo nghiệm tính khác biệt, tính đồng nhất và tính ổn định có thể dùng cho cả bảo hộ và lưu hành, nhằm hạn chế trùng lặp và giảm chi phí, nhưng không đồng nhất điều kiện bảo hộ với điều kiện lưu hành. Quy định về chuyển nhượng quyền đối với giống cây trồng được chỉnh lý thống nhất với chuyển nhượng quyền sở hữu công nghiệp.

Giám định sở hữu trí tuệ chuyển sang hậu kiểm

Sau khi dịch vụ giám định sở hữu trí tuệ được loại khỏi danh mục ngành, nghề kinh doanh có điều kiện, chất lượng giám định sẽ được quản lý theo cơ chế hậu kiểm. Tổ chức, cá nhân thực hiện giám định có nghĩa vụ cung cấp thông tin và tự chịu trách nhiệm. Các quy định về xử lý xung đột lợi ích, trình tự thực hiện và bồi thường thiệt hại sẽ được cụ thể hóa tại nghị định của Chính phủ.

Các quy định chuyển tiếp đã được rà soát để không tạo khoảng trống pháp lý. Hồ sơ đã nộp, thủ tục đang xử lý tiếp tục được tiếp nhận, giải quyết, không phát sinh thêm thủ tục cho người dân, doanh nghiệp.

Ý kiến của đại biểu Quốc hội

Các đại biểu cơ bản tán thành sự cần thiết sửa đổi Luật, đồng thời tập trung vào tính khả thi. Một đại biểu cho biết Luật Sở hữu trí tuệ đã được sửa đổi 5 lần, vào các năm 2009, 2019, 2022 và hai lần trong năm 2025, nên lần này là lần thứ 6, và đề nghị có kế hoạch rà soát tổng thể trong tương quan với Luật Bản quyền tác giả đang được xây dựng.

Một đại biểu khác đồng tình việc cắt giảm 18 thủ tục hành chính và 5 điều kiện đầu tư kinh doanh, nhưng đề nghị làm rõ mức giảm thực tế về giấy tờ, thời gian, chi phí; không yêu cầu cung cấp lại thông tin đã có trong cơ sở dữ liệu; công khai thời hạn và trách nhiệm xử lý hồ sơ. Về giống cây trồng, đại biểu đề nghị kế thừa hồ sơ, dữ liệu để người dân không phải nộp lại.

Ý nghĩa với doanh nghiệp, viện nghiên cứu và nhà khoa học Việt Nam

  • Doanh nghiệp, tổ chức nộp đơn đăng ký sở hữu trí tuệ có thể theo dõi thủ tục được cắt giảm và hướng dẫn thi hành khi Luật có hiệu lực.
  • Đơn vị làm giống cây trồng cần lưu ý việc thay đổi cơ quan quản lý và quy định chuyển tiếp để hồ sơ không bị gián đoạn.
  • Khi chuyển nhượng quyền sở hữu trí tuệ, các bên nên làm rõ thời điểm phát sinh quyền trong hợp đồng.

Dự án Luật sửa đổi Luật Sở hữu trí tuệ tập trung vào những vấn đề nào?

Dự án tập trung vào hai vấn đề: cắt giảm điều kiện kinh doanh, đơn giản hóa thủ tục hành chính để thuận lợi cho đăng ký, xác lập quyền; và chuyển chức năng quản lý nhà nước về quyền đối với giống cây trồng từ Bộ Nông nghiệp và Môi trường sang Bộ Khoa học và Công nghệ.

Giám định sở hữu trí tuệ sẽ được quản lý như thế nào?

Dịch vụ giám định sở hữu trí tuệ được loại khỏi danh mục ngành, nghề kinh doanh có điều kiện và quản lý chất lượng theo cơ chế hậu kiểm. Tổ chức, cá nhân giám định phải cung cấp thông tin và tự chịu trách nhiệm; xung đột lợi ích, trình tự, bồi thường sẽ được quy định tại nghị định của Chính phủ.

Hồ sơ đang xử lý có bị gián đoạn khi chuyển quản lý giống cây trồng không?

Theo giải trình của Bộ trưởng, các quy định chuyển tiếp đã được rà soát để không tạo khoảng trống pháp lý. Hồ sơ đã nộp, thủ tục đang xử lý tiếp tục được tiếp nhận, giải quyết và không phát sinh thêm thủ tục cho người dân, doanh nghiệp.

Nguồn: Tổng hợp từ Cổng thông tin điện tử Bộ Khoa học và Công nghệ, Báo Chính phủ (đăng ngày 03/11/2026)