Điều tra đổi mới sáng tạo trong doanh nghiệp năm 2025 cho thấy bộ phận nghiên cứu và phát triển gắn chặt với đổi mới, trong khi chi phí và khó tiếp cận chính sách vẫn khiến doanh nghiệp nhỏ và vừa dè dặt.

Tóm tắt 30 giây

  • Trong nhóm doanh nghiệp có hoạt động nghiên cứu và phát triển, tỷ lệ thực hiện đổi mới sáng tạo đạt 74,4%, còn nhóm không có bộ phận này là 30,2%.
  • Doanh nghiệp có Quỹ phát triển khoa học và công nghệ đạt tỷ lệ đổi mới 68,3%, cao hơn mức 32,4% ở nhóm không có quỹ.
  • Trong các doanh nghiệp có đổi mới, 21,02% cho biết năng suất tăng và 18,59% ghi nhận doanh thu tăng.
  • Quỹ Đổi mới công nghệ quốc gia có chức năng tài trợ, hỗ trợ lãi suất vay và hỗ trợ kinh phí ứng dụng, chuyển giao công nghệ.

Bộ phận R&D đi cùng tỷ lệ đổi mới cao hơn

Theo kết quả Điều tra đổi mới sáng tạo trong doanh nghiệp năm 2025 do Bộ Khoa học và Công nghệ công bố, nhóm doanh nghiệp có nghiên cứu và phát triển thực hiện đổi mới đạt 74,4%. Ở nhóm không có bộ phận này, tỷ lệ chỉ 30,2%. Mối liên hệ tương tự cũng thấy ở quỹ phát triển khoa học và công nghệ, với 68,3% so với 32,4%.

Bộ nêu đây là mối liên hệ rõ rệt. Đầu tư có tổ chức cho nghiên cứu, phát triển và đổi mới công nghệ đi cùng hoạt động đổi mới thường xuyên hơn.

Lợi ích mà doanh nghiệp ghi nhận từ đổi mới

Trong số doanh nghiệp có hoạt động đổi mới, 21,02% đánh giá giúp tăng năng suất, 18,59% ghi nhận doanh thu tăng và 19,43% cho biết chất lượng sản phẩm, dịch vụ được nâng lên. Các con số này cho thấy đổi mới không chỉ là yêu cầu kỹ thuật mà còn tác động tới kết quả kinh doanh.

Chi phí và thủ tục là rào cản của doanh nghiệp nhỏ

Chi phí đầu tư, hạn chế về nguồn lực và khó khăn trong tiếp cận chính sách vẫn khiến nhiều doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa, chưa mạnh dạn triển khai nghiên cứu và phát triển.

Chính sách hỗ trợ đã có khung pháp lý rõ hơn

Luật Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo số 93/2025/QH15 quy định các chính sách lấy doanh nghiệp làm trung tâm, gồm hỗ trợ tài chính, thuế, đất đai và tín dụng. Quỹ Đổi mới công nghệ quốc gia được giao hơn 300 tỷ đồng năm 2026 để hỗ trợ doanh nghiệp, trong đó có chương trình hỗ trợ lãi vay và tài trợ nhiệm vụ ứng dụng trí tuệ nhân tạo.

Ý nghĩa với doanh nghiệp Việt Nam

  • Doanh nghiệp có thể rà soát xem mình đã có đầu mối nghiên cứu và phát triển hay chưa, rồi xác định mức đầu tư phù hợp với quy mô.
  • Trước khi đầu tư đổi mới công nghệ, nên kiểm tra điều kiện của từng chương trình hỗ trợ tài chính, tín dụng và thuế.

Doanh nghiệp nhỏ có cần bộ phận R&D riêng không?

Số liệu cho thấy nhóm có bộ phận nghiên cứu và phát triển đổi mới thường xuyên hơn. Quy mô bộ phận và mức đầu tư nên tính theo điều kiện thực tế của từng doanh nghiệp, không cần áp dụng một mô hình chung.

Quỹ Đổi mới công nghệ quốc gia hỗ trợ những gì?

Theo Luật số 93/2025/QH15 và thông tin của Bộ, quỹ có chức năng tài trợ, hỗ trợ lãi suất vay và hỗ trợ kinh phí cho hoạt động ứng dụng, chuyển giao và đổi mới công nghệ của doanh nghiệp.

Doanh nghiệp nên làm gì để tận dụng chính sách?

Doanh nghiệp cần chủ động rà soát các chính sách về tài chính, thuế, đất đai và tín dụng, đối chiếu với kế hoạch đổi mới công nghệ của mình rồi chuẩn bị hồ sơ đúng thời hạn từng đợt.

Nguồn: Tổng hợp từ Bộ Khoa học và Công nghệ (mst.gov.vn), Báo Nhân Dân (đăng ngày 18/11/2026; Báo Nhân Dân không ghi ngày trong kết quả tra cứu)