Tóm tắt 30 giây

  • Bộ KH&CN triển khai tuyên truyền kỹ năng nhận diện hình ảnh, giọng nói giả mạo do AI tạo ra, thuộc Kế hoạch thực hiện Quyết định số 3914/QĐ-BKHCN.
  • Đến năm 2030, 100% đơn vị trực thuộc Bộ lồng ghép nội dung này vào kế hoạch công tác hằng năm.
  • Dự án CyberZ do Cục An ninh mạng (A05), Bộ Công an chỉ đạo, ra mắt Cổng thông tin và cuộc thi CyberZ Challenge.
  • Sinh viên cảnh báo có căn cứ, chuyển thông tin tới cơ quan có thẩm quyền và không thay thế lực lượng chức năng.

Bốn kỹ năng trọng tâm trong kế hoạch của Bộ KH&CN

Theo Cổng Thông tin điện tử Bộ KH&CN, các nội dung tuyên truyền thuộc Kế hoạch thực hiện Quyết định số 3914/QĐ-BKHCN, triển khai Đề án tuyên truyền phòng ngừa, ứng phó với các đe dọa an ninh phi truyền thống. Bốn kỹ năng trọng tâm là:

  • Nhận biết hình ảnh và giọng nói giả mạo do AI tạo ra.
  • Kiểm chứng thông tin trước khi chia sẻ.
  • Bảo vệ dữ liệu cá nhân.
  • Thực hiện giao dịch điện tử an toàn.

Mục đích là giúp người dân và doanh nghiệp giảm nguy cơ bị lừa đảo, chiếm đoạt tài sản hoặc đánh cắp thông tin, kết hợp hướng dẫn thực hành thay vì chỉ cảnh báo chung.

Cách triển khai và mục tiêu đến năm 2030

Kế hoạch được thực hiện qua tin, bài, video, infographic, podcast, cẩm nang và học liệu số, kết hợp tập huấn, tọa đàm và truyền thông chuyên đề, có phối hợp với báo chí và nền tảng số. Thông tin cần được kiểm chứng, trình bày dễ hiểu, phù hợp từng đối tượng; cung cấp thông tin chính thống và đính chính tin sai lệch cũng là yêu cầu.

Mục tiêu đến năm 2030 là 100% đơn vị trực thuộc Bộ lồng ghép nội dung tuyên truyền này vào chương trình, kế hoạch công tác hằng năm. Ngoài rủi ro trên mạng, kế hoạch còn đề cập nguy cơ gián đoạn thông tin liên lạc và mất an toàn bức xạ, hạt nhân; Bộ cũng đẩy mạnh phổ biến giải pháp công nghệ phục vụ dự báo, cảnh báo sớm thiên tai, dịch bệnh, sự cố môi trường.

Dự án CyberZ huy động sinh viên

Báo Điện tử Chính phủ đưa tin dự án truyền thông cộng đồng “CyberZ - Tiên phong phòng trừ lừa đảo” được phát động tại Hà Nội, dưới sự chỉ đạo của Cục An ninh mạng (A05), Bộ Công an và sự bảo trợ của Trung ương Hội Sinh viên Việt Nam. Thông điệp của dự án là “Trang bị kiến thức: Làm chủ kỹ năng - Khuyến khích sáng tạo - Lan tỏa hành động”.

Chương trình giới thiệu mục tiêu, ra mắt Cổng thông tin CyberZ và phát động cuộc thi CyberZ Challenge. Sinh viên tại Đà Nẵng và TP. Hồ Chí Minh tham gia qua các điểm cầu kết nối.

Ba định hướng và giới hạn vai trò của sinh viên

Đại tá Hà Văn Bắc, Phó Cục trưởng Cục An ninh mạng, cho rằng phòng, chống lừa đảo không chỉ dừng ở cảnh báo thủ đoạn đã xảy ra mà cần chủ động xây dựng năng lực nhận diện, ứng phó và sức đề kháng của cộng đồng. Ông đề nghị dự án tập trung chuyển hóa tri thức thành kỹ năng và hành động thực tế, phát huy vai trò tiên phong của sinh viên với mạng lưới “Chiến binh số”, và xây dựng cơ chế phối hợp bền vững giữa cơ quan chức năng, nhà trường, doanh nghiệp công nghệ, báo chí và thế hệ trẻ.

Hiệu quả dự án được đánh giá qua khả năng vận dụng thực tế: nhận diện thủ đoạn, kiểm chứng thông tin, bảo vệ dữ liệu cá nhân và ứng phó đúng cách. Sinh viên cần có kiến thức pháp luật, biết cảnh báo có căn cứ và chuyển thông tin đến đúng cơ quan có thẩm quyền; sinh viên không thay thế lực lượng chức năng trong điều tra, xử lý tội phạm.

Ý nghĩa với doanh nghiệp, viện nghiên cứu và nhà khoa học Việt Nam

  • Doanh nghiệp nên đưa kỹ năng kiểm chứng hình ảnh, giọng nói và xác thực giao dịch vào quy trình nội bộ.
  • Nhân viên cần được hướng dẫn bảo vệ dữ liệu cá nhân và dữ liệu của tổ chức khi giao dịch điện tử.
  • Các nhóm nghiên cứu AI có thể tham gia phổ biến kiến thức nhận diện nội dung giả mạo cho cộng đồng.

Nội dung giả mạo bằng AI gồm những dạng nào?

Theo Bộ KH&CN, người dân cần nhận biết hình ảnh và giọng nói giả mạo do AI tạo ra. Bên cạnh đó cần kiểm chứng thông tin trước khi chia sẻ, bảo vệ dữ liệu cá nhân và thực hiện giao dịch điện tử an toàn để tránh bị lừa đảo hoặc đánh cắp thông tin.

Dự án CyberZ là gì?

CyberZ là dự án truyền thông cộng đồng “CyberZ - Tiên phong phòng trừ lừa đảo”, do Cục An ninh mạng (A05), Bộ Công an chỉ đạo và Trung ương Hội Sinh viên Việt Nam bảo trợ. Dự án có Cổng thông tin CyberZ và cuộc thi CyberZ Challenge dành cho sinh viên.

Sinh viên tham gia phòng chống lừa đảo trực tuyến ở mức độ nào?

Sinh viên được khuyến khích nhận diện thủ đoạn, cảnh báo có căn cứ và chuyển thông tin đến cơ quan có thẩm quyền. Sinh viên không thay thế lực lượng chức năng trong điều tra, xử lý tội phạm.

Nguồn: Tổng hợp từ Cổng Thông tin điện tử Bộ KH&CN, Báo Điện tử Chính phủ (đăng ngày 02/11/2026 và 29/10/2026)